News

04 tháng mười hai 2012

Già hóa dân số trong thế kỷ 21: Giải quyết thách thức và tận dụng cơ hội là giải pháp tốt nhất để thành công vì dân số Việt Nam đang già hóa một cách nhanh chóng

Hà Nội, 28 tháng 9 năm 2012 – Già hóa dân số là một trong các khuynh hướng nổi bật của thế kỷ 21. Già hóa dân số tạo ra những thách thức về xã hội, kinh tế và văn hóa nhưng cũng là những cơ hội vô cùng to lớn đối với mỗi cá nhân, gia đình, xã hội và cộng đồng. Hiện nay cứ 10 người thì có 1 người từ 60 tuổi trở lên, dự đoán đến năm 2050 cứ 5 người thì có 1 người từ 60 tuổi trở lên. Chính vì vậy già hóa dân số là một hiện tượng cần được đặc biệt quan tâm. Những thông tin này đã được trình bày tại hội thảo ngày hôm nay tại Hà Nội với chủ đề "Người cao tuổi ở Việt Nam, Cơ hội, Thách thức và Định hướng chính sách". Hội thảo do Uỷ ban quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam, Trung ương Hội người cao tuổi Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Trung tâm trợ giúp người cao tuổi và phát triển cộng đồng đồng tổ chức, cùng với sự hỗ trợ kỹ thuật của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) và tổ chức HelpAge International (HAI) tại Việt Nam.

Dân số Việt Nam đang già hóa một cách nhanh chóng, do tuổi thọ bình quân ngày càng tăng lên trong khi tỷ suất sinh và tỷ suất chết giảm. Khuynh hướng nhân khẩu học này là một trong những thành tựu lớn lao đối với Việt Nam, liên quan tới những cải thiện đáng kể về y tế, dinh dưỡng và phát triển kinh tế-xã hội. Tuy nhiên, già hóa dân số một cách nhanh chóng cũng tạo ra những thách thức to lớn đối với Việt Nam.

Số liệu từ Điều tra biến động dân số năm 2011 cho thấy số lượng người cao tuổi đang tăng nhanh hơn bất kỳ nhóm dân số nào khác nên chỉ số già hóa cũng gia tăng nhanh chóng, trong khi đó tỷ số hỗ trợ tiềm năng lại giảm đáng kể. Thời gian để Việt Nam chuyển đổi từ cơ cấu dân số “già hóa” sang cơ cấu dân số “già” sẽ ngắn hơn nhiều so với các quốc gia có trình độ phát triển cao hơn. Điều này có ảnh hưởng lớn đối với tăng trưởng kinh tế cũng như các chương trình an sinh xã hội cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu của nhóm dân số cao tuổi được coi là nhóm thiệt thòi và dễ bị tổn thương nhất.

Theo số liệu của Điều tra người cao tuổi Việt Nam năm 2011, 39 phần trăm hiện vẫn đang làm việc, tỷ lệ người cao tuổi ở vùng nông thôn và phụ nữ cao tuổi tham gia vào lực lượng lao động cao hơn đáng kể so với người cao tuổi sinh sống tại các khu vực đô thị và nam giới cao tuổi. Tuy nhiên hầu hết người cao tuổi đang tự tạo công ăn việc làm trong nông nghiệp với thu nhập thấp và không ổn định. 17 phần trăm người cao tuổi thuộc diện nghèo. Phụ nữ cao tuổi, phụ nữ nông thôn và phụ nữ dân tộc thiểu số dễ rơi vào nghèo đói hơn so với nam giới cao tuổi, so với người cao tuổi sinh sống ở thành thị và những người cao tuổi là người Kinh, và tuổi càng cao thì họ càng dễ rơi vào cảnh nghèo đói.
 

Chăm sóc người cao tuổi là một chính sách quan trọng mà Chính phủ Việt Nam luôn nhấn mạnh trong tất cả các giai đoạn phát triển của đất nước. Kể từ khi Hiến pháp đầu tiên được ban hành năm 1946, vấn đề người cao tuổi đã trở thành một bộ phận quan trọng trong chính sách và các chương trình kinh tế và xã hội của Việt Nam. Ông Nguyễn Trọng Đàm, Thứ trưởng Bộ Lao động-Thương binh-xã hội/ Ủy viên thường trực Uỷ ban quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam phát biểu tại hội thảo: “Trong giai đoạn tới, số lượng và tỷ lệ người cao tuổi sẽ tiếp tục tăng cao, vì vậy Việt Nam cần phải có những chính sách để phát huy và chăm sóc người cao tuổi ngày một tốt hơn. Khi Chương trình hành động quốc gia về Người cao tuổi giai đoạn 2012-2020 được thông qua thì vấn đề người cao tuổi sẽ là trọng tâm của các chương trình, chính sách, đề án của Chính phủ”.


Nghiên cứu đã chỉ ra rằng đầu tư cho y tế, giáo dục, sự tham gia và công việc ổn định cho thanh niên đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các nhu cầu của thế hệ người cao tuổi trong tương lai.

Ông Bruce Campbell,  Trưởng đại diện UNFPA phát biểu "Việt Nam đang ở trong giai đoạn then chốt của thời kỳ nhân khẩu học vì mức sinh và mức chết giảm trong khi tuổi thọ tiếp tục tăng lên.Tại thời điểm này, các chính sách và chiến lược dựa trên bằng chứng nên tập trung vào các sáng kiến thực tế và có tính bền vững giúp nhóm dân số cao tuổi tham gia một cách tích cực vào các hoạt động xã hội, văn hóa, thể chất và kinh tế. Các chính sách này cần đảm bảo tiếp cận phổ cập tới các dịch vụ xã hội cơ bản có thể chi trả được, bao gồm chăm sóc y tế dành cho tất cả mọi người".   


Ngày quốc tế người cao tuổi năm 2012 kỷ niệm 10 năm Chương trình Hành động Madrid về Người cao tuổi. Chúng ta cần phải tận dụng cơ hội này để khẳng định cam kết của chúng ta trong việc giải quyết những thách thức của vấn đề già hóa dân số, củng cố đối thoại, tăng cường hợp tác và xây dựng các chương trình và chính sách giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của tất cả mọi người thuộc mọi thế hệ.

Để có thêm thông tin, xin mời liên hệ:

Bà Nguyễn Thị Hồng Thanh
Phòng truyền thông Liên Hợp Quốc
Tel: (84-4) 3822 4383 – máy lẻ: 117
Mob: 0913 093363
Email: tnguyen@unfpa.org 
   

Bà Tạ Thị Hạnh
Chuyên viên Văn phòng Ủy ban quốc gia Người cao tuổi
Điện thoại: 04 3944 7254
Fax: 04 3944 7267
Di động: 0988 425 639
Email: vietnamvnca@gmail.com